O smaku i aromacie ziaren kawy w znacznym stopniu decydują lotne związki chemiczne, które powstają m.in. w wyniku procesu ich palenia. Z czasem ulegają rozpadowi, w efekcie czego ziarna tracą intensywny aromat i głęboki smak, a kawa staje się mniej wyrazista. Po jakim czasie kawa się zepsuje i czy ziarna mogą się przeterminować?
Czy kawa ma termin ważności?
Kawa, podobnie jak większość produktów spożywczych, ma określony termin, który powinien znaleźć się na opakowaniu. Warto jednak zauważyć, że nie jest to „termin przydatności”, ale „najlepiej spożyć przed”, czyli data minimalnej trwałości.
To data, do której producent gwarantuje optymalną jakość produktu. Nie oznacza to natomiast, że po tym czasie należy ją wyrzucić. Wiele zależy pod tym względem od rodzaju ziaren, metody ich obróbki oraz sposobu przechowywania.
Data minimalnej trwałości kawy może różnić się też w zależności od rodzaju ziaren – czy jest to kawa mielona, rozpuszczalna czy całe ziarna.
Termin ważności kawy ziarnistej
Kawa ziarnista zachowuje większość swoich walorów smakowych do 3 miesięcy od daty wypalenia, jeśli przechowujemy ją w odpowiednich warunkach. Po upływie tego czasu kawa może zacząć tracić intensywność smaku i aromatu, ale nadal pozostaje bezpieczna do spożycia. Nie znajdziemy jednak jednoznacznej odpowiedzi na to, jaki jest termin ważności kawy ziarnistej. Przeważnie data „najlepiej spożyć przed” oznacza natomiast okres do 24 miesięcy od daty wypalenia.
Termin ważności kawy rozpuszczalnej
Kawa rozpuszczalna powstaje w wyniku liofilizacji lub suszenia rozpyłowego, co sprawia, że traci część aromatów i olejków eterycznych odpowiedzialnych za pełnię smaku. Dzięki ograniczonej zawartości wody, w tym procesie kawa rozpuszczalna nie traci jednak dodatkowo czasu przydatności do spożycia w stosunku do kawy ziarnistej. Zwykle nieotwarte opakowanie można przechowywać przez okres do 2 lat od daty produkcji. Po otwarciu warto natomiast spożyć ją w ciągu 3-6 miesięcy, ponieważ kontakt z powietrzem, światłem i wilgocią może prowadzić do utraty jej smaku i jakości.
Termin ważności kawy mielonej
Podobnie jak w przypadku kawy rozpuszczalnej opakowanie z kawą mieloną należy zużyć w ciągu maksymalnie 3-5 miesięcy od momentu otwarcia. Zamknięte opakowanie można z kolei przechowywać przez maksymalnie 2 lata od daty produkcji.
Czy można pić kawę po terminie ważności?
Informacja na temat daty minimalnej trwałości kawy podawana z tyłu lub z boku opakowania jest wymagana przez obowiązujące przepisy prawa. Warto jednak pamiętać, że kawa nie psuje się tak, jak np. mleko czy mięso. Data w tym przypadku to jedynie wskazówka dotycząca najlepszego okresu konsumpcji, a nie ostateczna granica bezpiecznego spożycia. Choć ziarna zaczynają z czasem tracić część swoich walorów smakowych i aromatycznych, to kawę przechowywaną w odpowiednich warunkach można często spożywać nawet po terminie wskazanym na opakowaniu. Dotyczy to zarówno kawy ziarnistej, jak i mielonej lub rozpuszczalnej.
Po czym poznać, że kawa się zepsuła?
Kawa psuje się zwykle wtedy, gdy przechowujemy ją w wilgotnym, zbyt ciepłym miejscu i w nieszczelnym opakowaniu, zwiększając tym samym kontakt z powietrzem. W efekcie dochodzi do procesu utlenienia ziaren, a z czasem do procesu psucia. W takiej sytuacji na ziarnach możemy zauważyć:
-
pleśń;
-
nieprzyjemny zapach stęchlizny;
-
zmianę koloru na szaro-brązowy lub matowy;
-
brak charakterystycznego, naturalnego aromatu kawy.
Kawa, jeśli jest przechowywana zbyt długo, może też stać się gorzka lub zyskać metaliczny posmak, co również wskazuje na pogorszoną jakość.
Przeterminowana kawa – co z nią zrobić?
Dobra informacja jest taka, że przeterminowane ziarna kawy, które nie wykazują żadnych oznak zepsucia lub gnicia, można wykorzystać na wiele sposobów:
-
domowy pochłaniacz wilgoci – mielone ziarna kawy wystarczy wsypać do miseczki, a następnie umieścić w lodówce, aby wchłonęły nadmiar wilgoci i zapobiegły powstawaniu nieprzyjemnych zapachów. Kawa doskonale pochłania nie tylko wilgoć, ale również niechciane zapachy, dzięki czemu może również sprawdzić się w szafach, butach czy samochodzie;
-
naturalny nawóz do roślin – kawa jest cennym źródłem minerałów, takich jak potas, fosfor, wapń czy azot, dzięki czemu fusy po kawie można stosować do nawożenia roślin, zwłaszcza kwasolubnych, takich jak róże, hortensje czy azalie. Fusy dostarczają roślinom cennych składników odżywczych, a także poprawiają strukturę gleby, pomagając w jej napowietrzeniu;
-
naturalna ochrona przed szkodnikami – kawa działa również jako naturalny repelent na niektóre owady. Rozsypując fusy wokół roślin, możemy skutecznie odstraszyć np. ślimaki i mrówki, które nie przepadają za tym zapachem;
-
peeling do kawy – grubo zmieloną kawę (1-2 łyżki) należy wymieszać z taką samą ilością oliwki, a następnie wmasować dokładnie w skórę, zwłaszcza w miejsca objęte cellulitem. Kawa ma właściwości wygładzające i poprawiające krążenie, co sprawia, że peeling z jej użyciem może pomóc w walce z nierównościami skóry. Dodatkowo kofeina może stymulować produkcję kolagenu, przyczyniając się do ujędrnienia skóry;
-
preparat czyszczący – ziarna kawy wykazują też właściwości ścierne, dzięki czemu mogą pomóc w czyszczeniu garnków, patelni lub naczyń. Kawa pomaga usunąć tłuszcz i przypalenia;
-
dezynfekcja powierzchni – kawa ma właściwości antybakteryjne, dlatego można ją wykorzystać do czyszczenia powierzchni roboczych, takich jak blaty czy deski do krojenia. Dzięki temu nie tylko pozbędziemy się z nich bakterii, ale też zneutralizujemy nieprzyjemne zapachy.
Termin ważności kawy – podsumowanie
Termin ważności, a poprawnie: minimalnej trwałości kawy, zależy od jej rodzaju oraz sposobu przechowywania. Przyjmuje się, że otwarte opakowanie z kawą rozpuszczalną należy zużyć w ciągu 3-6 miesięcy, natomiast kawa ziarnista przechowywana w odpowiednich warunkach może zachować świeżość nawet przez 24 miesiące. Po upływie terminu ważności kawa stopniowo traci swoje walory smakowe i zapachowe, ale w większości przypadków wciąż nadaje się do spożycia. Można ją również wykorzystać do innych celów, takich jak np. domowy peeling do ciała, naturalny nawóz do roślin czy preparat czyszczący.
