Kawa towarzyszy nam na co dzień, pobudzając do działania i umilając chwile relaksu. Ale czy kiedykolwiek zastanawiałeś się nad tym, w jakich godzinach warto po nią sięgnąć? Choć wiele osób zaczyna swój dzień od filiżanki aromatycznego espresso, to w rzeczywistości wybór odpowiedniej pory na wypicie ulubionego napoju wcale nie jest taki prosty. Sprawdź, kiedy najlepiej pić kawę, aby móc w pełni wykorzystać jej potencjał i cieszyć się smakiem bez nieprzyjemnych konsekwencji.
Kawa a naturalny zegar biologiczny
Zanim konkretnie wskażemy, kiedy pić kawę w ciągu dnia, warto wytłumaczyć w kilku słowach, w jaki sposób kofeina wpływa na nasz układ nerwowy i metabolizm. Gdy pijemy kawę, kofeina blokuje receptory adenozyny, czyli substancji wywołującej uczucie zmęczenia. Dzięki temu mózg pozostaje aktywny i pobudzony przez dłuższy czas. Kofeina przyspiesza także metabolizm, co oznacza, że ciało spala kalorie nieco szybciej. Takie połączenie sprawia, że czujemy się bardziej ożywieni i gotowi do działania już po 30-60 minutach od wypicia filiżanki kawy.
Intensywność działania kofeiny zależy jednak od pory dnia, w której ją przyjmiemy. Ma to związek z rytmem dobowym, który pomaga regulować cykl snu i czuwania. Zegar biologiczny odpowiada m.in. za to, kiedy czujemy się zmęczeni i gotowi do snu, a kiedy mamy energię do działania. Blokując receptory adenozyny, kofeina opóźnia uczucie senności. Jest to szczególnie istotne wtedy, gdy pijemy kawę późnym popołudniem lub wieczorem, ponieważ przesuwamy tym samym fazę snu. W efekcie naturalny zegar biologiczny zostaje rozregulowany.
Czy można pić kawę po 21? I dlaczego nie pić kawy na noc?
Kofeina zawarta w kawie działa jak naturalny stymulant, który może opóźniać produkcję melatoniny, co z kolei utrudnia zasypianie i wpływa niekorzystnie na jakość snu. Z tego powodu nie zaleca się spożywania kawy później niż 6 godzin przed zasypianiem. W praktyce oznacza to, że jeżeli kładziemy się do łóżka około 22, to ostatnią kawę możemy wypić najpóźniej o 16. Dlaczego jeśli chciałbyś wypić kawę po 21, to przez kolejne 6 godzin miałbyś trudności z zaśnięciem i możliwe, że dopiero nad ranem udałoby Ci się zapaść w zdrowy sen.
Kofeina a kortyzol – jaka występuje między nimi zależność?
Melatonina to nie jedyny hormon, który wpływa na regulację cyklu snu i czuwania. Istotną rolę odgrywa również kortyzol – hormon odpowiedzialny za reakcję organizmu na stres. Największe stężenie kortyzolu w organizmie występuje rano, kiedy to otrzymujemy dużą dawkę energii do działania. Proces ten zaburza jednak poranna mała czarna – kofeina zwiększa poziom kortyzolu i nasila jego niekorzystny wpływ jego nadmiaru na organizm.
Kiedy zatem pić kawę rano? Zdaniem ekspertów najlepszy czas to około 1-2 godziny po obudzeniu. W tym okresie poziom kortyzolu, który jest naturalnie wysoki tuż po wstaniu, zaczyna spadać, co może pomóc uniknąć nadmiernego stresu i lepiej skorzystać z pobudzających właściwości kawy.
O której godzinie najlepiej pić kawę?
Podsumowując powyższe informacje, w zależności od tego, jak wygląda Twój plan dnia i jak często sięgasz po ten napój, najlepsza pora na kawę to:
-
rano od 9:30 do 11:30;
-
po południu od 13:30 do 17:00.
Pamiętaj jednak o tym, że każdy organizm jest inny i może inaczej reagować na kofeinę o różnych godzinach. Warto więc obserwować swoje ciało i sprawdzać, kiedy kawa dodaje energii, a kiedy zaburza codzienne funkcjonowanie.
W jakich godzinach nie pić kawy?
Nie zaleca się picia kawy w czasie, gdy poziom kortyzolu jest podwyższony oraz wtedy, gdy mogłaby mieć wpływ na produkcję melatoniny. Czyli:
-
rano między 8:00 a 9:00;
-
wieczorem, ok. 6 godzin przed pójściem do spania.
Dlaczego nie pić kawy od razu po wstaniu?
Nie istnieją badania, które dowodzą, że kawa wypijana na czczo jest szkodliwa. Duże znaczenie ma pod tym względem jednak rodzaj wypijanej kawy oraz to, jak reaguje na nią nasz organizm. Niektóre czynniki mogą natomiast wpłynąć na to, że mała czarna spożywana zaraz po przebudzeniu nie będzie dobrym pomysłem. Duże znaczenie ma pod tym względem:
-
naturalny rytm kortyzolu – po przebudzeniu poziom kortyzolu jest podwyższony, a picie kawy w tym czasie może jeszcze bardziej stymulować jego produkcję;
-
trawienie – w nocy układ pokarmowy nie pracuje tak aktywnie jak w ciągu dnia. W związku z tym po przebudzeniu jest bardziej wrażliwy na stymulanty, takie jak kofeina;
Jeśli masz nawyk picia kawy rano, odczekaj chwilę po wstaniu z łóżka, aby dać organizmowi czas na naturalne obudzenie się. Najlepiej wtedy zjeść śniadanie i dopiero potem sięgnąć po filiżankę kawy.
Dlaczego nie pić kawy do posiłku?
Picie kawy bezpośrednio przed, w trakcie lub zaraz po posiłku może działać niekorzystnie na organizm, powodując:
-
zmniejszone wchłanianie składników odżywczych, takich jak żelazo i cynk;
-
zaburzenia trawienia;
-
zwiększone wydzielanie kwasu żołądkowego, co z kolei może prowadzić do dyskomfortu lub zgagi.
Kiedy pić kawę po posiłku?
Chcąc uniknąć problemów trawiennych i utrudnionego wchłaniania składników odżywczych z pożywienia, spożywać warto kawę około 1 godzinę przed lub po posiłku.
Kawa bezkofeinowa – niezawodna o każdej porze dnia
Co zrobić, aby móc cieszyć się aromatem kawy przez cały dzień, bez obawy o zakłócenie snu czy wpływ na poziom energii? Świetnym rozwiązaniem jest pod tym względem kawa bezkofeinowa, która zachowuje oryginalny smak i aromat klasycznej kawy. Brak kofeiny (ilość mniejsza niż 0,10%) sprawia, że ona szczególnie polecana dla osób, które nie mogą pić kawy z kofeiną, w tym także dla kobiet w ciąży. Wśród naszych propozycji w Segafredo można znaleźć m.in.:
Kiedy pić kawę? Podsumowanie
Picie kawy w odpowiednich godzinach jest kluczowe dla utrzymania zdrowego rytmu dobowego i dobrego samopoczucia. Najlepsza pora na kawę to godziny 9:30-11:30 oraz ok. 6 godzin przed pójściem do spania, kiedy poziom kortyzolu zaczyna spadać. Warto jednak unikać spożywania kawy zaraz po przebudzeniu, aby nie zakłócać naturalnego rytmu kortyzolu, a także późnym popołudniem i wieczorem, aby nie utrudniać zasypiania.
Bibliografia:
-
Drake C. Roehrs T., Shambroom J., Roth T., Caffeine Effects on Sleep Taken 0, 3, or 6 Hours before Going to Bed, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3805807/, dostęp online: 22.08.2024.
